խխունջ


— Գիտե՞ս, պոզավոր որդ եմ տեսել:
— Պոզավոր որդը ո՞րն ա:
— Խխունջի մեջից դուրս եկավ:
— Ի՜, էդ հենց խխունջն ա, որդ չի:
— Չէ՜, որդ էր, պոզերով, խխունջի մեջից դուրս եկավ:
— Էդ հենց խխունջն ա, մենք փոքր ժամանակ հավաքում էինք, շարում արևի տակ, ասֆալտին, դուրս էին գալիս ու դանդա՜ղ գնում, հետևից էլ սիրուն-արծաթագույն հետք էին թողնում…
— Յա՜խք:
— Ի՞նչ յախք, գիտես ինչ սիրուն արարածներ են, համ էլ հենց էդ քո ասած պոզերով էլ բազմանում են:
— Ի՜՜՜՜, յա՜խք… դու որտեղի՞ց գիտես:
— Ի, ես յետաքրքրվում եմ իրանցով, համ էլ վերջին բանաստեղծությունս խխունջի մասին ա, բա՛:

Նախ՝ զարմացա, որ ուշ մանկությանս ընկերը, գյուղում մեծացած, չգիտի, որ խխունջը ամբողջովին դուրս է գալիս պատյանի միջից (չնայած, փոքր է ինձանից մի տասնըմիերկու տարի, փողոցից ինտերնետ անցումային շրջանում մանկությունը թողած, էլ որտեղի՞ց իմանա), հետո  ուրախացա պատկերի վրա՝ «պոզավոր որդ», հետո տխրեցի, որ կան մարդիկ, որ խխունջներին չեն հետևել փոքր ժամանակ:

Սիրելի խաղերից էր, ոչ էնքան սիրելի, ինչքան հետաքրքրություն բորբոքող: Գնում էինք տան մոտակա հողամասը՝ «որսի», զգուշորեն պոկում խոտերին անշարժացած խխունջներին, կիսափակ, լիքը բռերով բերում  փողոց, շարում արևի տակ տաքացած ասֆալտին, պպզում ու անհամբեր սպասում:

Դանդա՜ղ, դանդա՜ղ, կրիայից էլ դանդաղ խխունջը գլուխը հանում էր պատյանից, համբերությունից դուրս ժամանակ պահանջում՝ համոզվելու համար, որ խոտի ցողունով, ջրի կաթիլով, նույնիսկ մատով չենք բզի, դանդա՜ղ, դանդա՜ղ դուրս էր գալիս պատյանից ու սողում: Երբեմն «մրցում էինք կպնում»՝ ում խխունջը կհաղթի, ավելի ճիշտ՝ ավելի հեռուն կգնա, բայց այդպես էլ իսկական մրցություն չէր ստացվում. խխունջներով մրցել հնարավոր չէր. իրենց պատյանի պես ոլոր-մոլոր էին շրջում, իրենք իրենց հետքերի մեջ մոլորվում: Հետքը փայլփլուն էր, արծաթագույն, բարակ, «պոզավոր որդի»  մարմնի հաստության՝ մոտ 7 միլիմետրի  համեմատ՝ շատ բարակ՝ մոտ 2 մմ: (Հետաքրքի՞ր է՝ ինչո՞վ է գծում, կարելի է հարցնել գուգլից կամ միանգամից վիքիպեդիայից):  Արևը պետք էր խխունջին հրապուրելու համար. մենք հետքով էինք հրապուրված:

Միջատների հանդեպ փափկասիրտ չէի,  չգիտակցված վայրենություններ շատ եմ արել,  չնայած ինքանպատակ դաժան  չեմ եղել: Բզեզներ, մորեխներ, թիթեռներ՝ հետաքրքիր զբաղմունքներ միշտ էլ գտնում էի՝ թելով թռցնել, «ծխացնել», հավերին կերակրել-երջանկացնել, իսկ մողեսների ու գորտերի հանդեպ հատուկ «գիտական» վերաբերմունք ունեի՝ հերձում էի: Բայց խխունջներին խորհրդավոր երկյուղածությամբ էի վերաբերվում, անսովոր տհաճ-մեղավոր ցավ էի զգում, երբ պատահմամբ ոտքի տակ էին ընկնում, պատյանախառն ճխլվում-մեռնում՝ զզվելի մածուցիկ զանգված դառնալով, անհանգստանում էի, որ պատյանը, փաստորեն, չի պաշտպանում,  միշտ անհամբերությամբ սպասում էի պատյանից լիակատար դուրս գալու տեսարանին, էլ ավելի անհամբերությամբ սպասում էի, թե երբ է խխունջը վերադառնալու թողած պատյանի մեջ: Այդպես էլ չտեսա, չգիտեմ էլ՝ լինո՞ւմ է, որ խխունջը վերադառնա իր իսկ պատյանը, կամ առհասարակ վերադառնա, ի՞նչ է լինում առանց պատյանի մնացած խխունջը, եթե  խխունջը մարդ լիներ, պատյանը մարմինը կլիներ թե՞ հոգին, եթե մարդը խխունջ լիներ, պատյան կունենա՞ր, ցավոտ կլինե՞ր պատյանից դուրս գալը, պատյա՞նը ցավ կզգար թե՞  մարմինը: Ինձ խխունջ էի երևակայում՝ տուն-պատյանը շալակիս ու ես՝ մեջը, ափսոսում էի, որ նեղ է տունը, դարակներ չեմ կարող պատերից կախել, մտածում էի, որ ծանր կլինի տանելը. ահագին բան, նաև՝ ազատ տարածք  էի երազում ունենալ տան մեջ:

Երբ խխունջները գնում էին անվերադարձ, դատարկության զգացողություն էր մնում, երբեմն հավաքում էինք  դատարկ պատյանները, պահում-կորցնում. մեծ արժեք չունեին. մանկության խխունջները շատ-շատ էին, կամ էլ փշրում էինք՝ տեսնելու համար, թե ինչ կա մեջը, չնայած պարզ էր, որ ոչինչ էլ չկա: Հետքերը շուտով խամրում էին, փոշոտվում ու մարում:

Advertisements
Այս նյութը հրատարակվել է խառը կյանքից-ում և պիտակվել , , ։ Էջանշեք մշտական հղումը։

Թողնել պատասխան

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Փոխել )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Փոխել )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Փոխել )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Փոխել )

Connecting to %s