Վախենում ես գրել

Վախենում ես գրել, որովհետև գիտես,
Որովհետև գիտես՝ հենց սկսես գրել,
Կանգնելու է ձեռքը, որը գրում է քեզ
Կանգնելու էր ձեռքը, որը գրում էր քեզ:

Ու դու արդեն դարձար այսպես դատարկ՝
Նշաններից ազատ մակերեսի նման,
Որի խորքում առկա անհայտ մի չափում է՝
Հայտնի չորրորդության ծալքերում պարուրված:

Հիմա դու գրում ես, մինչ սպասում է ձեռքը՝
Հայելու նման անշարժ, հայելու նման տափակ,
Որի խորքի ներկան անորսալի բանն է՝
Քո դիմակայությամբ առհավետ վերացած:

Դու նայում են նրան, սակայն տեսնում ես քեզ,
Վստահ էլ չես նույնիսկ՝ դո՞ւ ես արդյոք նայում,
Գուցե նա էր սպասում, որ կնայի քո մեջ,
Գուցե դու ես հայելին, գուցե ձեռքը դու ես:

Վախենում ես գրել, որովհետև գիտես՝
Հենց սկսես գրել, գրելու ես դու քեզ:

Հրատարակված՝ ձեռագիր, պոեզիա-ում | Պիտակված , , | Թողնել մեկնաբանություն

Գիշերը քնելուց առաջ

Գիշերը քնելուց առաջ ես նայում էի լուսնին:
Եթե լուսինը չկար՝ ամպերին:
Եթե ամպերը չկային՝ աստղերին:
Սիրում էի ծանոթ աստղերին դիմել անունով՝
Ռիգել, Ալտաիր, Վեգա, Միցար,
Երևակայել, որ դու էլ ես նայում նույն աստղերին,
Պատկերացնել, որ նույն լույսն է մեր աչքերը լցվում,
Մտածել, որ կապված ենք ընդհանուր լույսով,
Որ մեր ընդհանուրը լույսն է՝
Հեռու աստղերի մասնիկ լույսը…
Երևի, չնայած, չգիտեմ՝
Երբևէ նայե՞լ ես աստղերին
Քնելուց առաջ, երբ ամպերը չկային,
Երբ լուսինը չկար:

Գիշերը քնելուց առաջ…
Բայց հիմա գիշերը էլ չեմ քնում:
Համարյա չեմ քնում:
Լավ չեմ քնում:

Գիշերը նախևառաջ նայում եմ էկրանին՝
Անկախ լուսնի լինել-չլինելուց,
Անկախ ամպերից, աստղերից:
Համարյա նույն էկրանն է՝ տարբեր անուններով՝
Ֆեյսբուք, ինստագրամ, թվիթեր, տելեգրամ:
Սիրում եմ նայել էկրանին ու մտածել քո մասին,
Ստուգել, թե վերջին անգամ ե՞րբ ես եղել առցանց:
Մտքում բարի գիշեր ասել, թե ցանցում չես:
Թե առցանց ես լինում՝
Կանաչ փոքրիկ շրջանակի տեսքից
Հուզվում եմ ու քնքշությամբ լցվում:
Շրջանակը ոնց որ լուսամուտդ լինի՝
Մութ տան պատերիդ միայնակ վառվող,
Ճիշտ է, որ առաջվա պես անթափանց վարագույր կա,
Բայց գոնե գիտեմ, թե ուր ես նայում:
Կարող է՝ երբեք միասին չենք նայել աստղերին
(թեկուզ իրարից անկախ),
Բայց գոնե նայում ենք էկրանին
(թեկուզ իրար չտեսնելու տալով):
Ու գոնե հիմա հաստատ գիտեմ այդ մասին՝
Մեզ բաժանող էկրանի մասին:

Հրատարակված՝ ձեռագիր, պոեզիա-ում | Թողնել մեկնաբանություն

Անքնություն

Գիշերը սիրտս թևեր է առնում,
Ցատկոտում անկանոն,
Ոտքից թել կապած ծիտիկի նման
Իմանում, որ կա թռիչքի սահման։

Գիշերը երկինքը ելնում է ափերից,
Պատուհանից իջնում,
Շրջանակից ծորացող մեղրի շիրայով
Փաթաթվում է վրաս։

Գիշերը Առնակին թողնում են դժոխքից,
Շղթայազերծ՝ հասնում է քնով ընկած քաղաք,
Համեստ թափառելով դատարկ փողոցներում՝
Ոռնոցներ է հանում խենթացող շներից։

Շները զարթնում են հոտից ուրվականի,
Կրծքի վանդակի մեջ խրված սրտի նման անմեղ
Անգիտակից կծկվում են մածուցիկ խավարում՝
Սպասելով, որ անցնի, որ կանցնի, որ կանցնի։

Հրատարակված՝ պոեզիա-ում | Թողնել մեկնաբանություն

իմ սիրելին կհագնի

Իմ սիրելին կհագնի բոլոր շորերը,
ես համբույրներով
դանդաղ
կհանեմ դրանք,
փնտրելով մարմինը, մինչև որ
կհասնեմ հոգուն։

Հրատարակված՝ ձեռագիր, պոեզիա-ում | Թողնել մեկնաբանություն

լուսինը պտտվում է շուրջս

Լուսինը պտտվում է շուրջս,
Լուսինը քաշում է ինձ․
Գրավիտացիա։

Մազերս բիզ֊բիզ են կանգնում,
Մազերս ծառանում են,
Մակընթացություն է։

Արյունս փքվում է, բարձրանում,
Արյունս եռում է կապույտ
Լուսնալույսի տակ։

Լուսինը պտտվում է շուրջս,
Ու պտտվում է իր շուրջը
Հավասարաչափ։

Լուսնի վրա
Օրը տարի է տևում,
Լուսինը դեմք ունի։

Լուսինը
Հետևը բաց է քնում,
Եթե քնում է։

Ու երազնե՜ր է տեսնում։
Երազին
Ես պտտվում եմ իր շուրջը
Երազին
Ես նրա լուսինն եմ,
Ու սառն եմ։
Երազին
Արևը տուզիկ է կանաչ,
Հաչան,
Մարսենց դռանը կապած,
Ու մազ է թողնում։

Լուսինը լրել է,
Ջրերս բաձրացել են․
Թացություն է։

Հայացքը չռած հայացքիս՝
Դանդա՜ղ պտտվում է․
Դիմակայություն է։

 

Հրատարակված՝ պոեզիա-ում | Պիտակված , , | Թողնել մեկնաբանություն

մարմինը սահմանափակ է ամպերի նման

Մարմինը սահմանափակ է ամպերի նման,
որ ծածկում են երկինքը,
որը տարածվում է տիեզերքի վրա՝
թաքցնելով հենց այն, ինչի մասն է ինքը։

Հրատարակված՝ պոեզիա-ում | Պիտակված , , , , , | Թողնել մեկնաբանություն

մերկ՝ դու հասարակ ես

Պաբլո Ներուդա
սոնետ XXVII

Մերկ` դու հասարակ ես քո ձեռքի նման,
հարթ, հողեղեն, փոքրիկ, կլոր, թափանցիկ,
լուսնի գծեր ունես, խնձորի ճամփաներ,
մերկ՝ դու նրբին ես մերկ հատիկի նման։

Մերկ՝ կապույտ ես Կուբայի գիշերի նման,
պատատուկներ ու աստղեր կան մազերիդ մեջ,
մերկ՝ դու ընդարձակ ես ու դեղին
ոսկե եկեղեցու ներսում ամառվա նման։

Մերկ՝ դու պստիկ ես քո եղունգի նման,
կոր, նուրբ, վարդագույն, մինչ բացվում է լույսը
ու դու հետ ես մղվում ստորգետնյա աշխարհ

ասես հագուստի ու հոգսի երկար թունելով.
պարզությունդ խամրում է, հագնվում, թերթատվում
ու նորից մի մերկ ձեռքի վերածվում։

Հրատարակված՝ Թարգմանություն-ում | Պիտակված , , , | Թողնել մեկնաբանություն

Սևսար֊Սևքար

Որոշեցի չալարել ու ամեն արշավից հետո մի քիչ պատմել: Այսինքն միշտ  որոշում եմ ու միշտ ալարում, բայց կփորձեմ գոնե առաջին ծիծեռնակին հասնել: Հուլիսի 14,  Սևքար:

ՀՀ֊ում Սևքար անունով առնվազն 5 գագաթ կա: Վարդենիսի լեռնահամակարգում՝ Արմաղան լեռան դիմաց գտնվող Սևքարը (3063) հայտնի է «Սևսարի երկնադիտարանով»՝ գրեթե չուսումնասիրված, միակը իր տեսակի մեջ: Ուզում էինք տեսնել երկնադիտարանը, հետո, եթե ժամանակն ու հնարավորությունները թույլ տային, բարձրանալ Սևքար:

Առաջին անգամ Սևսար գնացել էի Արևիի Գևորգի հետ՝ մոտ չորս տարի առաջ: Արմաղանից իջանք ու գնացինք երկնադիտարանը տեսնելու: Մայիսն էր, Սևքարը արդեն զարթնել էր ձմեռային տրամադրությունից, բայց դեռ զգացվում էին նուրբ կապույտների ու ձյուների երազները: Աչքս վրան մնաց: Որոշեցի, որ մի օր կվերադառնամ:

DSCN4506

Սևքարը 2014֊ի մայիսի 18-ին

Գուգլի քարտեզում Սևսարի տեղը նշված է․ սրամտորեն թե՞ անփութորեն՝ հասցեն Մայիսի 9֊ի փողոցում է տրված: Բայց տեղանքը ճիշտ էր: Ըստ դրա՝ իջանք խճուղուց դեպի Սևքար ուղիղ գծով ամենակարճ հեռավորությամբ  հատվածքում, մի քիչ հաց֊պանիր֊բանջարեղեն կերանք ու սկսեցինք գծել մեր ճանապարհը:

Անսպասելիորեն՝ ծաղկած սեզոնին էինք գնացել․ ծանոթ ու անծանոթ սիրուններ ու դեղաբույսեր՝ տեղ֊տեղ մետրի հասնող բարձրությամբ։

armaghan-sevkar

Արմաղանը Սևքարի ճամփից

Քարտեզը Սևսարի երկնադիտարանի ու մեր բռնած ուղղության միջև Գանձաքար գագաթ էր պատկերում՝ 2602 մ բարձրությամբ: Որոշեցինք քայլել այդ գծով, ընթացքում մի գագաթ էլ մեզնով անել 🙂

gandzakar-sevkar

Գանձաքարը, հետևում՝ Սևքարը

Սևքարին մոտիկ արդեն սկսեցին շրջանաձև քարային կուտակումներ ու քարասյուներ հանդիպել: Կապույտ ներկված, բետոնապատ առվի հանդիպեցինք՝ լրիվ ցամաքած:

Մի քիչ փնտրեցինք, մինչև գտանք տեղացիների ասած Նախշուն քարը․ ես ստույգ տեղը չէի հիշում, նավիգացիան էլ ուշացումով էր արձագանքում ուղղության փոփոխություններին: Հենց Սևքարի լանջի տակից սկիզբ առնող ձորակի ափին էր: Վաղ գարնանը կարելի է գնալ ստուգել՝ գոնե մի քիչ ջուր հոսո՞ւմ է երբեմն, թե՞ լրիվ ցամաքել է արդեն:

IMG_20180714_134223

Նաշխունը

Տարածքը մաքուր էր, միայն մի պլաստիկից բաժակ էր մի տեղ կորել֊մոլորվել (ճիշտ ճամփան ցույց տվեցինք):

IMG_20180714_145153

Հավանաբար ջուր (և ոչ թե օձ), Սևսարի մեծ քարի կողն է

Ա՜խ ու վա՜խ արեցինք, նկարեցինք, նկարվեցինք, կոֆե խմեցինք, խոսեցինք ու երազեցինք քարերի պատկերագրերերի ու զորության մասին, վերջապես վեր կացանք՝ Սևքարը բարձրանալու:

IMG_20180714_133743

Սևսարի երկնադիտարանը և Սևքար լեռը

Արդեն ուշ էր․ որոշեցինք, որ կբարձրանանք երևացող լանջով, հետո կկողմորոշվենք՝ աջ թե ձախ բարձունքը հաղթահարենք: Լանջի հետևից երևացող կողն ասում էր, որ որոշակի խորությամբ խառնարան կա, բայց խառնարանն իջնելու կամ գագաթի ճիշտ կետը փնտրելու ժամանակ երևի թե չէինք ունենա:

Կակաչներ կային սարի փեշերին․ ճամփին չէին հանդիպել: Ջուր խորհրդանշող երկու  ժայռապատկեր էլ տեսանք․ լավ փնտրելու դեպքում երևի էլի կգտնվեն:

IMG_20180714_150230

ջո՜ւր

hdr

Վերելք

Իսկ գագաթը, ավելի ճիշտ՝ մերձգագաթային հատվածը, լիքն էր իմ համար նորահայտ սպիտակավուն֊վարդագունոտ հրաշքներով: Հետո վիքիՄհերն ու վիքիՎոլոդյան կպարզեն, որ անունը ճթիկ ցանցավոր է:

IMG_20180714_170249

Ճթիկ ցանցավոր

Գուներանգ մանրիկ քարերի ու սև ավազի մեջից բխած անհաշիվ ծաղիկներ․ այդ էր Սևքարը: Գագաթին էլ սատանի պես սև, տաք օխրայով ծաղկած քարերով կույտ էր հավաքած:

IMG_20180714_165532

Քայլեցինք 7 ժամ և 38 րոպե, անցանք 12․34 կմ, բարձրացանք 792 մ, իջանք 792 մ:  Բայց, ինչպես երևում է թրեքից, գագաթին չհասանք:  Մյուս անգամ:

Սպասի ու մենք կգանք, մենք սպասում ենք, որ գանք:

IMG_20180714_163704

Հրատարակված՝ արշավական-ում | Պիտակված , , , , | Թողնել մեկնաբանություն

սիրում եմ ինձ որ սիրում եմ քեզ

Մոլորակի վրա իջել է սերը:
Ժայռեր ու ծառեր են աճել խորքերից:
Աստեղային փոշուց վերհառնել է մարդը,
Սիրելու՝ ինչպես ծաղկումի մեջ ծառն է
Անմնացորդ հեղում հոգին եթերային:

Ու սիրում է մարդը ուժի անզսպությամբ,
Մինչև վերջին ճիգը, վերջին սահման,
Մինչև եզրը, որտեղ կհանդիպի կրկին
Ինքը իրեն՝ դարձած իր ամբողջի մի մաս,
Երբ կսիրի իրեն, որովհետև եղավ
Սիրո բնակարան, գործիք՝ տրված նրան:
Իր մեջ բացված սերը մարդուն դարձրեց մի բան,
Որ սիրում է իրեն հենց այդ սիրո համար:

Հրատարակված՝ պոեզիա-ում | Պիտակված | Թողնել մեկնաբանություն

դու

Իմ բացված աչքի մեջ դու ես
Իմ շնչած ծխի մեջ դու ես
Իմ կապած ժամի մեջ դու ես

Իմ բացած դռան մեջ դու ես
Իմ արած քայլի մեջ դու ես
Իմ թափած ջրի մեջ դու ես

Իմ բռնած մկան մեջ դու ես
Իմ գրած կոդի մեջ դու ես
Իմ գտած բագի մեջ դու ես

Իմ ապրած կյանքի մեջ դու ես
Իմ չապրած կյանքի մեջ դու ես
Իմ սիրած երազը դու ես

Իմ ուզած-չուզածը դու ես
Իմ եղած-չեղածը դու ես
Իմ արած-չարածը դու ես

Բա ե՞ս… ես չգիտեմ, թե ես
Ինչ կապ ունեմ կամ թե ինչի
Ինչ անում եմ՝ դու ես, դու ես

Դու ես
Ես եմ
Ես-դու
դու-ես
բայց դու բայց դու
բան չգիտես
ես չգիտեմ
դու չգիտես
ոչ էլ գիտենք
թե ով գիտի
կամ ով արեց
որ չգիտենք
կամ ով գիտի
թե ինչ կանենք

գոնե աստված
մի ձեն հաներ
իմանայինք՝
ինքն էր թե չէ

ձեն չի հանում
թող չհանի

իմ իմացածը միշտ դու ես
իմ չիմացածը միշտ դու ես
իսկ մնացածը… ի՞նչ մնաց

ինչ էլ մնաց՝ էլի դու ես

Հրատարակված՝ պոեզիա-ում | Թողնել մեկնաբանություն